การมีลูกเปลี่ยนสมการการเงินของครอบครัวไปอย่างสิ้นเชิง ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นทันที แต่รายได้ไม่ได้เพิ่มตาม ในขณะเดียวกันก็ต้องวางแผนออมทั้งสำหรับลูกและสำหรับการเกษียณของตัวเองไปพร้อมกัน
ผลสำรวจ Money สไตล์แม่ปี 2567 จากผู้ตอบแบบสอบถาม 1,637 คน พบว่า 64.4% มองว่าค่าคลอดลูก 1 คนสูงถึง 20,000–50,000 บาท และนั่นเป็นแค่จุดเริ่มต้นเท่านั้น
ค่าใช้จ่ายลูกในแต่ละช่วงอายุ
ก่อนจะรู้ว่าควรออมเท่าไหร่ ต้องรู้ก่อนว่าต้องใช้เงินเท่าไหร่ค่ะ
ช่วงแรกเกิด – 3 ปี: ค่าใช้จ่ายพุ่งสูงที่สุด
ช่วงนี้ค่าใช้จ่ายสูงมากเพราะต้องจัดหาอุปกรณ์ทารก นม ผ้าอ้อม และค่าเลี้ยงดู ประมาณ 8,000–15,000 บาทต่อเดือน
ช่วงอนุบาล – ประถม อายุ 3–12 ปี
ค่าอาหาร ค่าขนม ของเล่น เงินไปโรงเรียน และค่าใช้จ่ายจิปาถะต่างๆ ควรเตรียมไว้ที่ประมาณ 5,000–10,000 บาทต่อเดือน
ช่วงมัธยม อายุ 12–18 ปี
ค่าเรียนพิเศษ กิจกรรมนอกหลักสูตร และค่าใช้จ่ายส่วนตัวเพิ่มขึ้น ประมาณ 8,000–15,000 บาทต่อเดือน
ระดับมหาวิทยาลัย
73.7% ของพ่อแม่ที่สำรวจวางงบกิจกรรมพิเศษนอกห้องเรียนไว้ไม่เกิน 30,000 บาทต่อปี ยังไม่นับค่าเทอมและค่าครองชีพ
ค่าเลี้ยงลูกทั้งชีวิตตั้งแต่เกิดจนจบปริญญาโทอยู่ที่กว่า 6.5 ล้านบาทต่อคน ซึ่งถ้าฝากเงินกับธนาคารเฉยๆ ที่ผลตอบแทน 1% ต่อปี ต้องเตรียมเงินสูงถึง 5.6 ล้านบาท

สัดส่วนการออมสำหรับครอบครัวมีลูกเล็ก
กฎ 50-30-20 มาตรฐานอาจใช้ไม่ได้สมบูรณ์สำหรับครอบครัวที่มีลูกเล็ก เพราะค่าใช้จ่ายจำเป็นมักเกิน 50% อยู่แล้ว ลองปรับเป็นสูตรที่เหมาะกับครอบครัวมีลูกเล็กมากกว่า
สูตรแนะนำสำหรับครอบครัวรายได้รวม 50,000 บาทต่อเดือน
| หมวด | สัดส่วน | จำนวน |
| ค่าใช้จ่ายจำเป็นครอบครัว | 50% | 25,000 บาท |
| ค่าใช้จ่ายลูก | 15% | 7,500 บาท |
| ออมเพื่อการศึกษาลูก | 10% | 5,000 บาท |
| ออมเพื่อเกษียณพ่อแม่ | 10% | 5,000 บาท |
| ออมฉุกเฉินครอบครัว | 5% | 2,500 บาท |
| ค่าใช้จ่ายส่วนตัวและความบันเทิง | 10% | 5,000 บาท |

เป้าหมายออม 3 ก้อนที่ครอบครัวมีลูกต้องมี
ก้อนที่ 1: เงินฉุกเฉินครอบครัว
ครอบครัวที่มีลูกเล็กควรมีเงินสำรองฉุกเฉินมากกว่าคนโสด เพราะค่าใช้จ่ายไม่คาดคิดเกิดบ่อยกว่า เช่น ลูกป่วย อุปกรณ์พังกะทันหัน เป้าหมายคือมีเงินสำรอง 3–6 เดือนของค่าใช้จ่ายรวมทั้งครอบครัว
ก้อนที่ 2: เงินออมเพื่อการศึกษาลูก
ค่าใช้จ่ายของลูกสูงขึ้นทุกปีตามค่าครองชีพที่สูงขึ้น อย่างเงินเฟ้อของไทยที่เฉลี่ย 2–3% ต่อปี ทำให้ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นทุกปีอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
วิธีออมเพื่อการศึกษาลูกที่แนะนำ
- กองทุนรวม RMF หรือ SSF ได้ผลตอบแทนดีกว่าฝากธนาคาร
- ประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์ ได้ทั้งความคุ้มครองและการออม
- ฝากประจำรายเดือน สำหรับคนที่ต้องการความมั่นคง
ก้อนที่ 3: เงินออมเกษียณของพ่อแม่
นี่คือก้อนที่พ่อแม่มักลืมออมเพราะโฟกัสกับลูกมากเกินไป แต่การไม่มีเงินเกษียณจะกลายเป็นภาระของลูกในอนาคต การออมเพื่อเกษียณไปพร้อมกับออมให้ลูกจึงเป็นสิ่งที่ต้องทำคู่กัน

วิธีออมเพื่อลูกให้ได้ผลจริงในยุคค่าครองชีพสูง
เริ่มเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ การออมเร็วกว่าทำให้ดอกเบี้ยทบต้นทำงานนานกว่า ถ้าออมเดือนละ 3,000 บาทตั้งแต่ลูกแรกเกิดที่ผลตอบแทน 5% ต่อปี เมื่อลูกอายุ 18 ปีจะมีเงินประมาณ 1 ล้านบาท
ใช้บัญชีแยกสำหรับออมให้ลูก อย่าปนกับบัญชีใช้จ่ายประจำวัน เพื่อป้องกันการนำเงินออกมาใช้โดยไม่ตั้งใจ
ทบทวนแผนทุกปี ค่าใช้จ่ายและรายได้เปลี่ยนทุกปี แผนออมควรปรับตามสถานการณ์จริง
ลงทุนแทนการฝากเงินเฉยๆ ฝากธนาคารอย่างเดียวได้ผลตอบแทนน้อยกว่าเงินเฟ้อ ควรแบ่งส่วนหนึ่งลงทุนในกองทุนรวมที่มีความเสี่ยงต่ำถึงปานกลาง
สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อมีลูกเล็กและต้องการออมเงิน
- อย่าออมให้ลูกแต่ไม่ออมให้ตัวเอง ลูกที่ดีไม่ต้องการพ่อแม่ที่ไม่มีเงินเกษียณ
- อย่ากู้เงินเพื่อค่าใช้จ่ายประจำวันของลูก เช่น ของเล่น เสื้อผ้า
- อย่าวางแผนโดยไม่นับเงินเฟ้อ ตัวเลขที่วางแผนวันนี้จะไม่พอในอีก 10–15 ปีข้างหน้า
สรุป
ครอบครัวที่มีลูกเล็กควรออมใน 3 ก้อนพร้อมกัน ได้แก่ เงินฉุกเฉินครอบครัว เงินการศึกษาลูก และเงินเกษียณพ่อแม่ โดยสัดส่วนที่แนะนำรวมกันอยู่ที่ประมาณ 25% ของรายได้ สิ่งสำคัญที่สุดคือเริ่มเร็ว เริ่มสม่ำเสมอ และปรับแผนทุกปีตามสถานการณ์จริงของครอบครัว
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงิน ควรปรึกษานักวางแผนการเงินที่ได้รับใบอนุญาตเพื่อคำแนะนำที่เหมาะกับสถานการณ์ของครอบครัวโดยตรง
แหล่งอ้างอิง:
- ไทยรัฐ Money — เปิดผลสำรวจ Money สไตล์แม่ มีลูก 1 คนต้องใช้เงินเท่าไร (2567)
- Finnomena — วางแผนเลี้ยงลูกตั้งแต่เกิดจนจบ ป.โท ต้องใช้เงินเท่าไหร่ รู้ยัง?
- Finnomena — เก็บเงินหลักล้านให้ลูก พร้อมวางแผนเกษียณให้ตัวเอง เป็นไปได้ไหม?
- Kasikorn Bank KWealth — ยุคค่าครองชีพสูง คนมีลูกต้องวางแผนเงินทองอย่างไร
- Krungsri The COACH — เตรียมเก็บเงินให้ลูก เพื่ออนาคตที่มั่นคง (2568)
- PPTV Wealth — คนไทยคิดหนักเรื่องมีลูก เลี้ยงจนกว่าจะโตใช้เงินเท่าไหร่ (2568)
บทความที่เกี่ยวข้อง: