หนึ่งในคำถามที่คู่รักไทยยุคใหม่ถามมากที่สุดคือ “มีลูก 1 คน ต้องใช้เงินเท่าไหร่?” คำตอบนั้นขึ้นอยู่กับไลฟ์สไตล์ของครอบครัวเป็นอย่างมาก แต่การรู้ตัวเลขคร่าวๆ ล่วงหน้าจะช่วยให้วางแผนได้ดีขึ้นมากค่ะ
ภาพรวมค่าใช้จ่ายตลอดชีวิตลูก
เมื่อรวมค่าใช้จ่ายทั้งหมดตั้งแต่ค่าทำคลอด ค่าใช้จ่ายช่วงทารก ค่าเล่าเรียน และค่ากินอยู่ตั้งแต่เกิดจนถึงอายุ 24 ปีแล้ว แบบพอเพียงจะอยู่ที่ 1,560,000 บาท แบบปานกลางจะอยู่ที่ 7,810,000 บาท และแบบจัดเต็มจะอยู่ที่ 36,180,000 บาทค่ะ
ธนาคารแห่งประเทศไทยชี้ว่าค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูเด็กตั้งแต่แรกเกิดจนจบปริญญาตรีในสถาบันการศึกษาของรัฐบาลสูงถึงประมาณ 1.6 ล้านบาทต่อคน หรือคิดเป็น 6.3 เท่าของรายได้ต่อหัวต่อปีของประชากรในปี 2565 และจะเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัวหากเข้าโรงเรียนเอกชนค่ะ
ช่วงที่ 1: ตั้งครรภ์และคลอด
ค่าใช้จ่ายช่วงตั้งครรภ์และคลอดประกอบด้วยค่าฝากครรภ์ 1,500–2,500 บาทต่อเดือน และค่าทำคลอด 30,000–100,000 บาทค่ะ
ค่าใช้จ่ายส่วนนี้ลดลงได้มากถ้าใช้สิทธิประกันสังคมหรือบัตรทองค่ะ
ช่วงที่ 2: แรกเกิดถึง 3 ขวบ (ช่วงที่แพงที่สุด)
ช่วงแรกเกิดถึง 3 ขวบมีค่านม อาหาร เสื้อผ้า และอุปกรณ์ต่างๆ รวมกันประมาณ 10,000–50,000 บาทต่อเดือนค่ะ
ค่าใช้จ่ายในช่วงนี้แตกต่างกันมาก ขึ้นอยู่กับว่าใช้นมแม่หรือนมผง มีพี่เลี้ยงหรือไม่ และฝากสถานรับเลี้ยงเด็กหรือเปล่า
ค่าใช้จ่ายโดยรวมในช่วงนี้สำหรับครอบครัวทั่วไปอยู่ที่ 25,000–46,000 บาทต่อปี ครอบครัวระดับกลาง 71,000–148,000 บาทต่อปี และครอบครัวระดับสูง 200,000–355,000 บาทต่อปีค่ะ
ช่วงที่ 3: วัยเรียน อนุบาลถึงมัธยม
ช่วงนี้ค่าการศึกษาเป็นค่าใช้จ่ายหลักค่ะ โดยแตกต่างกันมากตามประเภทโรงเรียน
| ระดับการศึกษา | โรงเรียนรัฐ | โรงเรียนเอกชน | โรงเรียนนานาชาติ |
| อนุบาล | 5,000–15,000 บาท/ปี | 30,000–80,000 บาท/ปี | 200,000–500,000 บาท/ปี |
| ประถม | ฟรี (มีเงินอุดหนุน) | 20,000–60,000 บาท/ปี | 300,000–600,000 บาท/ปี |
| มัธยม | ฟรี (มีเงินอุดหนุน) | 30,000–80,000 บาท/ปี | 400,000–700,000 บาท/ปี |
นอกจากค่าเทอมแล้ว ยังมีค่าอุปกรณ์การเรียน ค่ากิจกรรม ค่าเดินทาง และค่าเรียนพิเศษที่สะสมตลอดปีด้วยค่ะ
ช่วงที่ 4: มหาวิทยาลัย
ก่อนตัดสินใจควรถามตัวเองก่อนว่าต้องการให้ลูกเข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนรัฐบาล โรงเรียนเอกชน หรือโรงเรียนนานาชาติ เพื่อให้เห็นภาพรวมทั้งหมดและสามารถวางแผนการออมได้อย่างเหมาะสมค่ะ
ค่าเล่าเรียนมหาวิทยาลัยรัฐบาลอยู่ที่ประมาณ 20,000–50,000 บาทต่อปี ส่วนเอกชนอยู่ที่ 60,000–200,000 บาทต่อปี ยังไม่รวมค่าหอพัก ค่ากิน และค่าใช้จ่ายส่วนตัวของลูกค่ะ
ค่าใช้จ่ายที่มักลืมคิดถึง
หลายคนวางแผนเฉพาะค่าเล่าเรียนและค่ากินอยู่ แต่ยังมีค่าใช้จ่ายอื่นที่สะสมและมักถูกมองข้ามค่ะ
- ค่าวัคซีนเสริม — ประมาณ 5,000–20,000 บาทในช่วง 5 ปีแรก
- ค่าเรียนพิเศษ — ดนตรี ภาษา กีฬา ประมาณ 3,000–15,000 บาทต่อเดือน
- ค่าอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ — แท็บเล็ต โน้ตบุ๊ก สมาร์ตโฟน
- ค่าท่องเที่ยวและกิจกรรมครอบครัว
- ค่ารักษาพยาบาลเมื่อลูกป่วย
เปรียบเทียบ 3 ระดับ: เลี้ยงลูกแบบไหนเหมาะกับคุณ?
ค่าใช้จ่ายรวมตั้งแต่เกิดจนอายุ 24 ปีแบ่งได้ชัดเจนเป็น 3 ระดับค่ะ ได้แก่ แบบพอเพียง 1.56 ล้านบาท แบบปานกลาง 7.81 ล้านบาท และแบบจัดเต็ม 36.18 ล้านบาทค่ะ
แบบพอเพียง — โรงพยาบาลรัฐ โรงเรียนรัฐ ไม่มีพี่เลี้ยง ไม่เรียนพิเศษเพิ่ม
แบบปานกลาง — โรงพยาบาลเอกชนระดับกลาง โรงเรียนเอกชนในประเทศ เรียนพิเศษบางวิชา
แบบจัดเต็ม — โรงพยาบาลเอกชนชั้นนำ โรงเรียนนานาชาติ เรียนต่างประเทศ
ทำไมคนไทยรุ่นใหม่ถึงไม่อยากมีลูก?
ปัญหาค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงลูกที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้คนรุ่นใหม่ตัดสินใจไม่มีลูกหรือมีลูกน้อยลง ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในประเทศไทย แต่กำลังเป็นปัญหาใหญ่ในหลายประเทศทั่วโลก เช่น จีน ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ และในปี 2567 สถิติเด็กเกิดใหม่ในไทยลดลงต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ค่ะ
วางแผนการเงินอย่างไรให้พอ?
สิ่งสำคัญคือ เริ่มออมก่อนมีลูก ค่ะ ไม่จำเป็นต้องมีเงินครบทุกบาทก่อนมีลูก แต่การมีแผนที่ชัดเจนและเริ่มออมตั้งแต่วันนี้จะช่วยได้มากค่ะ
แนวทางที่ช่วยประหยัดได้จริงค่ะ
- ใช้สิทธิประกันสังคมและบัตรทองให้ครบ
- โรงเรียนรัฐคุณภาพดีมีให้เลือกมาก ไม่จำเป็นต้องเอกชนทุกระดับ
- เลือกวัคซีนพื้นฐานจากรัฐฟรีก่อน แล้วค่อยเสริมวัคซีนเพิ่มตามความจำเป็น
- กินนมแม่ในช่วงแรกช่วยประหยัดค่านมผงได้มากค่ะ
สรุป
ค่าใช้จ่ายเลี้ยงลูก 1 คนในไทยตั้งแต่เกิดจนโตอยู่ที่ 1.5–7 ล้านบาทขึ้นไป ขึ้นอยู่กับไลฟ์สไตล์ของครอบครัว ตัวเลขนี้อาจดูน่ากลัว แต่ถ้าวางแผนดีและเริ่มออมตั้งแต่เนิ่นๆ ก็รับมือได้ค่ะ สิ่งสำคัญคือรู้ว่าตัวเองอยู่ในระดับไหน แล้ววางแผนให้เหมาะกับความสามารถของครอบครัวค่ะ
แหล่งอ้างอิง:
- ไทยรัฐ — เลี้ยงลูก 1 คน ตั้งแต่ตั้งท้องจนอายุ 20 ปี ต้องใช้เงินเท่าไหร่ (2568)
- ไทยรัฐ — ค่าใช้จ่ายเลี้ยงลูก 1 คน เหตุผลที่คนไทยไม่อยากมีลูก (2566)
- Brand Inside — ค่าใช้จ่ายเลี้ยงลูก 1 คนจนโต (2565)
- Prudential Thailand — ถ้ามีลูก 1 คนใช้เงินเท่าไร
- Enfa Baby — เลี้ยงลูก 1 คน ใช้เงินเท่าไหร่ (2568)
บทความที่เกี่ยวข้อง:
