ถ้าถามว่าอยากมีเงินเก็บไหม ทุกคนตอบว่าอยากค่ะ แต่ถ้าถามว่าตอนนี้มีเงินเก็บพอไหม คำตอบที่ได้อาจทำให้หลายคนถึงกับใจหาย
จากข้อมูลของธนาคารแห่งประเทศไทย พบว่าบัญชีออมทรัพย์ของคนไทยกว่า 90% มีเงินเก็บไม่ถึง 50,000 บาท และ จากผลสำรวจของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย พบว่าคนไทย 30% ไม่มีเงินเก็บสำหรับการเกษียณเลย และอีก 60% มีเงินเก็บแต่ไม่ถึง 200,000 บาท
ตัวเลขเหล่านี้ไม่ได้บอกว่าคนไทยขี้เกียจหรือไม่มีความรู้เรื่องเงินค่ะ แต่มันบอกว่ามีบางอย่างในระบบและพฤติกรรมที่ทำให้การเก็บเงินในประเทศไทยยากกว่าที่คิด บทความนี้จะเจาะลึกสาเหตุที่แท้จริง 5 ข้อว่าทำไมคนไทยถึงไม่มีเงินเก็บ และจะแก้ได้อย่างไรค่ะ
หนี้ครัวเรือนพุ่งสูงจนเก็บเงินไม่ได้
สาเหตุแรกและใหญ่ที่สุดคือ ภาระหนี้ ค่ะ
หนี้ครัวเรือนไทยสิ้นปี 2025 พุ่งแตะ 86.7% ต่อ GDP ซึ่งถือเป็นระดับที่น่าเป็นห่วงมาก โดย SCB EIC เตือนว่าตลาดแรงงานที่เปราะบางและค่าครองชีพที่สูงขึ้นจะยิ่งกดดันความสามารถในการชำระหนี้ของคนไทย
แปลง่ายๆ คือสำหรับทุกๆ 100 บาทที่ประเทศผลิตได้ คนไทยมีหนี้อยู่ถึง 86.70 บาทค่ะ
หนี้ที่คนไทยเป็นกันมากที่สุดค่ะ
- หนี้บ้านและที่ดิน
- หนี้รถยนต์
- หนี้บัตรเครดิต
- หนี้นอกระบบ
เมื่อรายได้ส่วนใหญ่ต้องจ่ายคืนหนี้ก็แทบไม่มีอะไรเหลือให้เก็บออมได้เลยค่ะ
ใช้ก่อนจ่ายทีหลัง — วัฒนธรรมเงินผ่อน
โซเชียลมีเดียและการตลาดเชิงรุกในยุคใหม่ โดยเฉพาะการ “ใช้ก่อน จ่ายทีหลัง” ได้กระตุ้นความอยากได้อยากมีสิ่งของที่ไม่จำเป็น จนเกิดเป็นหนี้สินจากการใช้จ่ายเกินตัวหรือไม่มีเงินเก็บออม
วัฒนธรรม “ผ่อนได้” ทำให้ของที่ราคาแพงดูเหมือนจับต้องได้ค่ะ โทรศัพท์ราคา 30,000 บาท ผ่อน 0% 10 เดือน เดือนละ 3,000 บาท ฟังดูไม่เยอะ แต่พอมีผ่อนหลายอย่างพร้อมกัน เงินเดือนก็หมดไปกับค่าผ่อนทั้งนั้นค่ะ
กับดักที่คนไทยติดบ่อยที่สุดค่ะ
- ผ่อนรถที่แพงเกินรายได้
- ผ่อนมือถือรุ่นใหม่ทุกปี
- บัตรเครดิตหลายใบ
- แอปสินเชื่อออนไลน์ที่อนุมัติง่าย
ขาดความรู้ทางการเงิน
จากการสำรวจพบว่าคนไทยจำนวนมากไม่ตระหนักถึงการออมเงินไว้ใช้จ่ายในอนาคต หรือขาดความรู้ในเรื่องการวางแผนการเงินและการลงทุน รวมถึงขาดวินัยทางการออม
ระบบการศึกษาไทยสอนให้เราเก่งคณิตศาสตร์ ภาษาอังกฤษ และวิทยาศาสตร์ แต่แทบไม่มีวิชาที่สอนเรื่อง การจัดการเงินในชีวิตจริง เลยค่ะ
ทำให้คนไทยส่วนใหญ่ไม่รู้ว่า
- ดอกเบี้ยทบต้นทำงานอย่างไร
- ความแตกต่างระหว่างสินทรัพย์และหนี้สิน
- วิธีลงทุนให้เงินงอกเงย
- การวางแผนเกษียณตั้งแต่อายุยังน้อย
ค่าครองชีพสูง รายได้ไม่พอ
ความจริงอีกด้านที่ต้องพูดถึงคือบางคนไม่มีเงินเก็บเพราะ รายได้น้อยจริงๆ ไม่ใช่เพราะใช้จ่ายฟุ่มเฟือยค่ะ
ค่าครองชีพในเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ สูงขึ้นทุกปี ทั้งค่าเช่าบ้าน ค่าอาหาร ค่าเดินทาง และค่าสาธารณูปโภค ในขณะที่ค่าแรงขั้นต่ำและเงินเดือนพื้นฐานยังตามไม่ทันค่ะ
คนที่รายได้ต่ำกว่า 15,000 บาท/เดือน ในกรุงเทพฯ จะพบว่าหักค่าใช้จ่ายพื้นฐานแล้วแทบไม่มีอะไรเหลือให้เก็บได้เลยค่ะ ดังนั้นการแก้ปัญหาการเงินของคนกลุ่มนี้ต้องเริ่มจาก การเพิ่มรายได้ ควบคู่กับการลดรายจ่ายด้วยค่ะ
ไม่มีเป้าหมายชัดเจน ทำให้ขาดแรงจูงใจ
สาเหตุสุดท้ายที่มักถูกมองข้ามคือ การไม่มีเป้าหมายการเงินที่ชัดเจน ค่ะ
การเก็บเงินแบบ “เก็บเพื่อเก็บ” โดยไม่รู้ว่าเก็บไปทำไม มักไม่ได้ผลในระยะยาวค่ะ สมองมนุษย์ต้องการเป้าหมายที่จับต้องได้ เช่น “เก็บเงินดาวน์บ้านภายใน 3 ปี” หรือ “มีกองทุนฉุกเฉิน 6 เดือนภายในปีนี้”
วิธีเริ่มต้นแก้ปัญหาง่ายๆ ค่ะ
- ตั้งเป้าหมายการเงินที่ชัดเจน ระบุให้ชัดว่าเก็บเงินเพื่ออะไร เท่าไหร่ และภายในเมื่อไหร่ค่ะ
- ใช้สูตร 50-30-20
- 50% → ค่าใช้จ่ายจำเป็น
- 30% → ค่าใช้จ่ายส่วนตัว
- 20% → เก็บออมและลงทุน
- โอนเงินออมก่อนใช้ ทันทีที่ได้รับเงินเดือน โอนเงิน 20% ไปบัญชีออมทรัพย์แยกต่างหากก่อนเลยค่ะ
- หาความรู้การเงินเพิ่ม อ่านหนังสือการเงิน ติดตามคอนเทนต์การเงินที่น่าเชื่อถือ หรือปรึกษานักวางแผนการเงินค่ะ
สรุป
การที่คนไทยไม่มีเงินเก็บไม่ใช่ความผิดของใครคนเดียวค่ะ แต่เป็นผลรวมของหลายปัจจัย ทั้งภาระหนี้ วัฒนธรรมการใช้จ่าย ความรู้ทางการเงิน และค่าครองชีพที่สูงขึ้น
แต่ไม่ว่าจะอยู่ในสถานการณ์ไหน การเริ่มต้นเก็บเงินวันนี้ดีกว่าการรอวันพรุ่งนี้เสมอค่ะ แม้จะเริ่มจากเพียง 100 บาทต่อวัน ก็ยังดีกว่าไม่เริ่มเลยค่ะ
📚 แหล่งอ้างอิง
- ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) — ข้อมูลบัญชีออมทรัพย์คนไทย ธันวาคม 2567
- ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย — ผลสำรวจเงินออมเพื่อการเกษียณ
- SCB EIC — รายงานหนี้ครัวเรือนไทยปี 2568
บทความที่เกี่ยวข้อง
เก็บเงินวันละ 100 บาท ใน 1 ปีได้เท่าไหร่? คำตอบอาจเปลี่ยนชีวิตคุณ
