ต่อมไทรอยด์คืออะไร?

ต่อมไทรอยด์เป็นต่อมรูปผีเสื้อขนาดเล็กอยู่บริเวณโคนคอ ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ที่เดินทางในกระแสเลือดไปควบคุมการทำงานของร่างกายแทบทุกส่วน ทั้งอัตราการเผาผลาญพลังงาน การเต้นของหัวใจ อุณหภูมิร่างกาย และอารมณ์

โรคไทรอยด์แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักค่ะ

• ไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไป (Hypothyroidism) — ผลิตฮอร์โมนไม่พอ ร่างกายทำงานช้าลง
• ไทรอยด์ทำงานมากเกินไป (Hyperthyroidism) — ผลิตฮอร์โมนมากเกินไป ร่างกายทำงานเร็วขึ้น
  

อาการของไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไป (Hypothyroidism)

อาการของภาวะไทรอยด์ทำงานน้อยพัฒนาช้ามาก มักเป็นหลายปีกว่าจะสังเกตเห็น เริ่มจากรู้สึกเหนื่อยและเฉื่อยชา จากนั้นค่อยๆ เกิดอาการอื่นๆ ของการเผาผลาญที่ช้าลง

เหนื่อยล้าเรื้อรัง

อาการเหนื่อยล้าเป็นอาการที่พบบ่อยที่สุดของโรคไทรอยด์ โดยแพทย์ระบุว่าประมาณ 83% ของผู้ป่วยรายงานว่านี่คืออาการโดดเด่นที่สุด ต่างจากความเหนื่อยล้าทั่วไปตรงที่นอนหลับแล้วก็ยังไม่หายเหนื่อยค่ะ

น้ำหนักขึ้นโดยไม่มีเหตุผล

อาการของภาวะไทรอยด์ทำงานน้อย ได้แก่ เหนื่อยล้า น้ำหนักขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุ รู้สึกหนาวง่าย ผิวแห้ง เล็บเปราะ ผมบาง และประจำเดือนมามาก

ผมร่วงและผมบาง

ผมร่วงมากกว่าปกติเป็นอาการที่พบบ่อยมากและมักเป็นสัญญาณแรกที่ทำให้ผู้หญิงสังเกตเห็น ฮอร์โมนไทรอยด์ที่ต่ำเกินไปทำให้รากผมเข้าสู่ระยะพักตัวเร็วขึ้นค่ะ

รู้สึกหนาวง่ายผิดปกติ

ไทรอยด์ทำงานน้อยทำให้การผลิตความร้อนในร่างกายช้าลง มือและเท้าเย็น รู้สึกหนาวแม้อยู่ในอุณหภูมิที่คนอื่นรู้สึกสบาย

ประจำเดือนผิดปกติ

ผู้หญิงที่มีภาวะไทรอยด์ทำงานน้อยมักมีประจำเดือนมามากกว่าปกติ ในขณะที่บางคนอาจมีประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอหรือขาดหายได้ด้วยค่ะ

อารมณ์ซึมเศร้า

ภาวะซึมเศร้าเป็นอาการที่พบบ่อยของไทรอยด์ทำงานน้อย เพราะระดับฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำทำให้ระบบประสาทส่วนกลางทำงานช้าลงและส่งผลโดยตรงต่อการผลิตสารสื่อประสาทที่ควบคุมอารมณ์ เช่น เซโรโทนิน

อาการของไทรอยด์ทำงานมากเกินไป (Hyperthyroidism)

ไทรอยด์ทำงานมากเกินไปทำให้หัวใจเต้นเร็ว น้ำหนักลด ทนความร้อนไม่ได้ เหงื่อออกมาก วิตกกังวล และประจำเดือนมาน้อยหรือมาไม่สม่ำเสมอ

ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว

เมื่อไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนมากเกินไป ร่างกายทำงานเร็วขึ้น อาจรู้สึกหัวใจเต้นแรงหรือเต้นเร็วแม้จะนั่งนิ่งๆ อยู่

ร้อนง่าย เหงื่อออกมาก

ตรงข้ามกับ Hypothyroidism ที่รู้สึกหนาวง่าย คนที่มี Hyperthyroidism จะรู้สึกร้อนและเหงื่อออกมากกว่าปกติ แม้ในอุณหภูมิที่เย็นสบายค่ะ

มือสั่น วิตกกังวล

อาการของไทรอยด์ทำงานมากเกินไป เช่น วิตกกังวล เหงื่อออก ใจสั่น และนอนไม่หลับ อาจถูกเข้าใจผิดว่าเป็นอาการของวัยหมดประจำเดือนได้

น้ำหนักลดแม้กินมากขึ้น

ถ้าน้ำหนักลดเร็วโดยไม่ได้ตั้งใจแม้จะกินอาหารมากขึ้นหรือเท่าเดิม อาจเป็นสัญญาณของไทรอยด์ที่ทำงานมากเกินไปค่ะ

เปรียบเทียบอาการสองแบบในตาราง

อาการ	Hypothyroidism (น้อยเกิน)	Hyperthyroidism (มากเกิน)
น้ำหนัก	ขึ้น	ลด
อุณหภูมิ	หนาวง่าย	ร้อนง่าย
หัวใจ	เต้นช้า	เต้นเร็ว
อารมณ์	ซึมเศร้า	วิตกกังวล
ผม	บางและร่วง	ร่วงเช่นกัน
ประจำเดือน	มามาก	มาน้อยหรือไม่สม่ำเสมอ
พลังงาน	เหนื่อยล้า	กระสับกระส่าย

ผู้หญิงกลุ่มไหนเสี่ยงมากเป็นพิเศษ?

ผู้หญิงมีความเสี่ยงเป็นโรคไทรอยด์มากกว่าผู้ชาย โดยเฉพาะในช่วงหลังคลอดและหลังวัยหมดประจำเดือน การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนระหว่างตั้งครรภ์สามารถทำให้ระดับไทรอยด์ในร่างกายเปลี่ยนแปลงได้

กลุ่มที่ควรตรวจเช็คไทรอยด์เป็นพิเศษค่ะ

• ผู้หญิงหลังคลอด โดยเฉพาะใน 6–12 เดือนแรก
• ผู้หญิงในวัยหมดประจำเดือน
• ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคไทรอยด์
• ผู้ที่เป็นโรคภูมิคุ้มกันตนเอง เช่น Hashimoto’s หรือ Graves’ disease

วิธีตรวจวินิจฉัยโรคไทรอยด์

การตรวจเลือดเพื่อดูระดับ TSH (Thyroid Stimulating Hormone) และ Free T4 เป็นวิธีที่ง่ายและแม่นยำในการตรวจหาโรคไทรอยด์ตั้งแต่เนิ่นๆ ถ้าสังเกตเห็นอาการที่น่ากังวลหลายอย่างพร้อมกัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อขอตรวจเลือด

สัญญาณที่ต้องพบแพทย์เร่งด่วน

• คอบวมหรือรู้สึกมีก้อนที่คอ
• กลืนลำบากหรือเสียงแหบเรื้อรัง
• ใจสั่น เจ็บหน้าอก หรือหายใจไม่สะดวก อาจบ่งบอกว่าไทรอยด์ส่งผลต่อหัวใจโดยตรง
• น้ำหนักลดหรือขึ้นเร็วมากโดยไม่มีเหตุผล
• มีอาการซึมเศร้าหนักหรือวิตกกังวลรุนแรงที่ไม่ดีขึ้น

สรุป

โรคไทรอยด์มีอาการที่หลากหลายมาก ทั้งเหนื่อยล้า ผมร่วง น้ำหนักเปลี่ยน และอารมณ์แปรปรวน ซึ่งล้วนเป็นอาการที่ผู้หญิงมักโทษว่าเกิดจากความเครียดหรือวัยหมดประจำเดือน

ถ้าสังเกตเห็นอาการหลายอย่างพร้อมกันและเป็นต่อเนื่องนานกว่า 1 เดือน อย่ารอให้หายเองค่ะ การตรวจเลือดเพียงครั้งเดียวสามารถบอกได้ว่าต่อมไทรอยด์ทำงานปกติหรือไม่

แหล่งอ้างอิง:

• Office on Women’s Health (womenshealth.gov) — Thyroid Disease (2026)
• Wisp — Early Warning Signs of Thyroid Problems in Women (2026)
• UnityPoint Health — 11 Early Warning Signs of Thyroid Problems in Women (2026)
• Brown University Health — Thyroid Conditions in Women
• GoodRx — Hypothyroidism in Women: Signs and Symptoms (2025)

บทความที่เกี่ยวข้อง:

The post ไทรอยด์ในผู้หญิง อาการที่ควรระวัง appeared first on heartsmom.