อาบน้ำแล้วเห็นผมร่วงเต็มพื้น หวีผมแล้วติดมือเป็นกำ จนบางคนกลัวว่าจะหัวล้าน ถ้าคุณกำลังเผชิญกับเรื่องนี้อยู่ ขอบอกเลยว่าคุณไม่ได้อยู่คนเดียวค่ะ

ผมร่วงหลังคลอด หรือที่เรียกทางการแพทย์ว่า Telogen Effluvium เป็นภาวะที่พบได้บ่อยมาก โดยมีการสำรวจพบว่าผู้หญิงมากกว่า 90% รายงานว่ามีผมร่วงในช่วงหลังคลอด

ข่าวดีคือนี่ไม่ใช่โรค ไม่อันตราย และไม่ได้แปลว่าคุณจะหัวล้านค่ะ แต่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนที่ร่างกายกำลังปรับตัวกลับสู่ภาวะปกติหลังคลอด บทความนี้จะอธิบายว่าเกิดอะไรขึ้น เมื่อไหร่จะหยุดร่วง และดูแลตัวเองอย่างไรให้ผมฟื้นตัวได้เร็วขึ้นค่ะ

ฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงคือสาเหตุหลัก

เพื่อให้เข้าใจว่าทำไมผมถึงร่วงหลังคลอด ต้องเข้าใจวงจรการเจริญเติบโตของเส้นผมก่อนค่ะ

วงจรผมปกติมี 3 ระยะค่ะ

• Anagen — ระยะเจริญเติบโต ผมยาวขึ้น ใช้เวลา 2-6 ปี
• Catagen — ระยะเปลี่ยนผ่าน ผมหยุดโต ใช้เวลา 2-3 สัปดาห์
• Telogen — ระยะพัก ผมหลุดร่วง ใช้เวลา 3-4 เดือน

ในภาวะปกติ ผมประมาณ 85% อยู่ในระยะ Anagen และ 15% อยู่ในระยะ Telogen ค่ะ

เกิดอะไรขึ้นระหว่างตั้งครรภ์?

ระหว่างตั้งครรภ์ระดับฮอร์โมน Estrogen และ Progesterone เพิ่มสูงขึ้นมาก ส่งผลให้ผมอยู่ในระยะเจริญเติบโตนานขึ้นและร่วงน้อยลง นั่นคือเหตุผลที่แม่ตั้งครรภ์หลายคนสังเกตว่าผมดกและสวยขึ้นผิดปกติค่ะ

แล้วหลังคลอดเกิดอะไรขึ้น?

หลังคลอด ระดับฮอร์โมน Estrogen และ Progesterone ลดลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เส้นผมที่ถูก “ยึดไว้” ในระยะเจริญเติบโตตลอดช่วงตั้งครรภ์ เข้าสู่ระยะพักและร่วงพร้อมกันทีเดียวค่ะ

ในภาวะนี้ ผมมากถึง 30% ของเส้นผมทั้งหมดอาจเข้าสู่ระยะ Telogen พร้อมกัน ซึ่งสูงกว่าปกติมากค่ะ

ผมร่วงเมื่อไหร่ และจะหยุดเองตอนไหน?

โดยเฉลี่ยแล้ว ผมเริ่มร่วงที่ประมาณ 2.9 เดือนหลังคลอด ถึงจุดสูงสุดที่ 5.1 เดือน และหยุดร่วงที่ประมาณ 8.1 เดือนหลังคลอดค่ะ

Timeline ที่ควรรู้ค่ะ

Johns Hopkins Medicine ระบุว่าผมจะกลับมาสู่วงจรการเจริญเติบโตปกติภายใน 6-12 เดือนหลังคลอดค่ะ

สัญญาณที่ควรพบแพทย์ค่ะ

ถ้าผมร่วงนานเกิน 12 เดือน หรือผมร่วงเป็นหย่อมๆ ไม่ใช่ร่วงทั่วหัว ควรพบแพทย์เพื่อตรวจว่ามีสาเหตุอื่นเพิ่มเติมไหม เช่น ไทรอยด์หรือภาวะโลหิตจางค่ะ

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ผมฟื้นตัวเร็วขึ้น?

แม้ว่าผมร่วงหลังคลอดจะหยุดเองตามธรรมชาติ แต่มีหลายสิ่งที่ช่วยให้ผมฟื้นตัวได้เร็วขึ้นและลดความรุนแรงของการร่วงได้ค่ะ

1. เสริมสารอาหารที่จำเป็นต่อผมค่ะ

• ธาตุเหล็ก — แม่หลังคลอดมักขาดธาตุเหล็ก ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ผมร่วงมากขึ้น กินอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เช่น เนื้อแดง ผักโขม ถั่วดำ
• โปรตีน — ผมทำมาจากโปรตีน (Keratin) ถ้าร่างกายขาดโปรตีน ผมจะร่วงมากขึ้น
• Biotin — วิตามิน B7 ช่วยบำรุงเส้นผมโดยตรง พบในไข่ ถั่ว และธัญพืช
• วิตามิน D — งานวิจัยพบความเชื่อมโยงระหว่างการขาดวิตามิน D กับผมร่วง

2. ดูแลเส้นผมอย่างอ่อนโยนค่ะ

• ใช้แชมพูที่เพิ่มปริมาตรให้ผม (Volumizing Shampoo)
• หลีกเลี่ยงการทำสีผม ดัดผม หรือใช้ความร้อนกับผมในช่วงนี้
• หวีผมเบาๆ อย่าดึงหรือรูดแรง
• มัดผมหลวมๆ ไม่มัดแน่นจนเกินไป

3. ลดความเครียดค่ะ

ความเครียดเป็นตัวกระตุ้นที่ทำให้ผมร่วงมากขึ้นได้ค่ะ ลองหาเวลาพักผ่อน ขอความช่วยเหลือจากคนในครอบครัว และอย่าลืมดูแลสุขภาพจิตตัวเองด้วยนะคะ

4. พิจารณาวิตามินบำรุงผมค่ะ

มีผลิตภัณฑ์วิตามินบำรุงผมสำหรับแม่หลังคลอดโดยเฉพาะ แต่ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานนะคะ โดยเฉพาะถ้ายังให้นมลูกอยู่ค่ะ

ผมร่วงหลังคลอด ไม่ใช่ความผิดของคุณค่ะ

การเห็นผมร่วงเต็มพื้นทุกวันอาจทำให้รู้สึกกังวลและเสียความมั่นใจได้ค่ะ แต่อยากให้ทุกคนรู้ว่านี่คือสัญญาณว่าร่างกายกำลังทำงานปกติ กำลังปรับตัวหลังจากผ่านกระบวนการสุดวิเศษอย่างการตั้งครรภ์และคลอดบุตรมาค่ะ

สิ่งที่ควรจำไว้ค่ะ

ผมร่วงหลังคลอดเป็นเรื่องปกติมาก เกิดกับแม่เกือบทุกคน ไม่ได้แปลว่าจะหัวล้าน ผมจะฟื้นตัวเองภายใน 6-12 เดือน ดูแลโภชนาการและลดความเครียดช่วยได้ค่ะ

ถ้าผมร่วงนานผิดปกติหรือรู้สึกกังวลมาก อย่าลังเลที่จะพบแพทย์นะคะ บางครั้งผมร่วงอาจมีสาเหตุอื่นที่รักษาได้ เช่น ไทรอยด์หรือภาวะโลหิตจางค่ะ

และที่สำคัญที่สุด อย่าลืมว่าคุณเพิ่งผ่านสิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิตมาค่ะ ร่างกายต้องการเวลาในการฟื้นตัว และผมของคุณก็เช่นกันค่ะ

แหล่งอ้างอิง

1. Johns Hopkins Medicine — Postpartum Hair Loss and Telogen Effluvium
2. Cleveland Clinic — Postpartum Hair Loss: Causes and Treatment

บทความที่เกี่ยวข้อง
ผมร่วงหลังคลอดหนักมาก ทำยังไงดี

แนะอาหาร 3 ชนิดป้องกันผมร่วง พบสาเหตุของผมร่วงเกิดจาก

The post ทำไมแม่หลังคลอดถึงผมร่วงมาก? appeared first on heartsmom.